رسيدند . . . » « 1 » . ( 1 ) طبيعى است آن ويرانى كه بر مسلمين وارد شد ، نتيجه‌اى حتمى براى انحراف خلافت از مجراى اصيلى بود كه خداوند براى آن خواسته بود آن را در عترت پاك قرار دهد كه خود همتاى قرآن كريم بوده است . به هر حال ، من مىكوشم كه با تلاشى هر چه تمامتر در اين مباحث به سوى حق ، حركت كنم و حوادثى را كه همزمان با بيعت شيخين بود ، به تصوير بكشانم و آنها را با دقت و جداى از هر چيز ديگر ، بنمايانم و در اين زمينه همچون جوينده‌اى باشم كه از هر راه ممكن براى رسيدن به واقعيت ، تلاش مىنمايد . ( 2 ) كنگرهء سقيفه هيچ حادثه‌اى را براى امّت ، خطرناكتر از « كنگرهء سقيفه » نديده‌ام كه انصار آن را براى دستيابى به حكومت و استبداد در امر دولت ، تشكيل دادند ؛ زيرا آن ، سنگ اساسى براى وخامت اوضاع امّت و دچار شدن آن به فجايع و بلاها بود و در اين كنگره بود كه طمعكاريها گسترش يافت و هواها در آن حاكم گشت . « بولس سلامه » مىگويد : و توالت تحت السقيفة احدا * ث اثارت كوامنا و ميولا نزعات تفرقت كغصونا ل * عوسج الغض شائكا مدخولا « در زير سقف سقيفه حوادثى در پى هم آمد كه كينه‌هاى خفته و اميال را بر انگيخت » .

--> ( 1 ) اثر تشيّع در ادبيات عرب ، ص 15 .